Blanke vla

Het is officieel; na neger en allochtoon is nu ook het woord blank niet meer welkom bij de NOS. Althans, in het geval van vla of een overstroming in je badkamer, zal het best mogen, maar niet langer als we het hebben over de huidskleur van een mens. Deze term is te veel geworteld in kolonialistisch denken. In het woordenboek staat tussen de (18) definities van blank namelijk onbevlekt en puur. Dat zou dus suggeren dat blanken puur en onbevlekt zijn en donkere mensen niet. Het suggereert ook dat we een een oude rekeneenheid van zes duiten zijn, onderwater staan en niet rijmen, maar goed, dat telt niet. Clarice Gargard stelt in 2016 op Joop.nl. Dat onze koloniale voorouders dit woord daarop hebben uitgekozen. Of zoals zij zegt:

“Het is evident dat ‘blank’ staat voor alles dat rein en kleurloos is, vooral ‘in tegenoverstelling tot de negers’ (naar volk).”

Tja, is dat evident? Ik vind het een nogal vergezochte conclusie. Is het niet gewoon zo dat een woord dat ondermeer kleurloos of bleek betekent, wordt gebruikt om mensen met een kleurloze of bleke huid te beschrijven? Nou was ik zelf niet bij de discussie waarin de term blank is ontstaan, maar ik had persoonlijk eerder op blank gestemd dan wit. Niet omdat ik mezelf puur en onbevlekt vind, maar gewoon omdat ik niet wit ben. Sneeuw is wit, een ijsbeer is wit (oké soms ook bruin), ik ben bleek, kleurloos, blank. Het woord dekt de lading, dubbele betekenis of niet. Er zijn zoveel woorden met meerdere betekenissen het scheppings verhaal gaat bijvoorbeeld niet over iemand met een schep en als iemand om een schop vraagt, omdat ie een kuil wil graven, doelt hij waarschijnlijk niet op een trap in z’n ballen. Context is in taal nou eenmaal vrij belangrijk.

De keuze om over te stappen op wit, zeker vanuit een connotatief oogpunt vind ik daarom een bijzondere. De negatieve bijklank van het woord wit is namelijk een stuk evidenter dan de positieve bijklank van het woord blank. We gaan bijvoorbeeld met z’n allen naar het strand en ’s winters naar de zonnebank om niet zo wit te zijn. Bij een enge film trek je wit weg van angst. Als je ziek bent, zie je vaak wit. Bij vechtsporten begin je met een witte band. Allemaal concrete voorbeelden van de negatieve bijklank van het woord wit. Veel concreter dan het aankaarten dat een van de vele definities van het woord blank iets positiefs is.

Wellicht hebben wij blanken (sorry) wel wat straf verdiend door de misstanden uit het verleden. Misschien moeten wij een negatieve naam accepteren om te boeten voor het wangedrag van onze voorouders, maar zeg dat dan gewoon. Zeg dat je een diepgewortelde haat tegen je kleurloze medemens herbergt door dat verleden en zeg dat je ze daarom een kwetsende naam wil geven. Die boosheid is begrijpelijk, racisme is namelijk alles behalve iets uit het verleden. Die boosheid helpt echter wel mee aan de polarisatie in het debat. Voor mij als spierwitte man makkelijk praten, maar voor een betere toekomst moeten we het toch echt samen doen. Wit, bruin, zwart, geel, rood, als kleur zo onbelangrijk is, waarom de term er voor dan niet?

Related posts

Leave a Comment